Museums Vledder

Pers

"Het leukste museum dat we de laatste tijd bezocht hebben", volgens een bezoeker. Twee, eigenlijk drie museums in één gebouw. Op de eerste verdieping: het MUSEUM VALSE KUNST, het enige museum voor valse kunst ter wereld, maar als je binnenkomt wacht je gelijkvloers ook een aangename verrassing: het MUSEUM HEDENDAAGSE GRAFIEK, nog een uniek museum. Andere museums hebben meestal ook wel grafiek, maar zien het niet als hoofdzaak, ze doen het er even bij. In Vledder is het 'core business', een kernactiviteit.

Gelijkvloers vind je ook de derde verrassing: het MUSEUM HEDENDAAGSE GLASKUNST. Niet uniek, want al veel langer bestaat in Leerdam het Nationale Glasmuseum. Vledder is het meest internationaal: de beste Nederlandse glaskunstenaars meten zich met de besten uit de rest van Europa. In Vledder richt zich de aandacht meer op de multipel, in oplaag gemaakte glaskunst, zoals ook bij grafiek van elk kunstwerk een oplage bestaat.

Van een litho van Appel, een ets van Picasso of een zeefdruk van Andy Warhol worden bijv. honderd eksemplaren gemaakt, getekend en ondertekend door de meester zelf, maar elk wel met een verschillend nummer. Het grote voordeel van grafiek en van een multipel in de glaskunst is de veel lagere prijs: een olieverfschilderij van Karel Appel kost twee ton, maar een litho in een oplage van 100 kost maar een honderste daarvan: € 2000. In de museumwinkel van de Museums Vledder kun je het schilderij niet kopen, maar de litho wel.

Hieronder vindt u de persberichten die in 2004 zijn uitgegeven. Persberichten uit andere jaren zijn ingedeeld naar publicatiejaar.

PERSBERICHTEN 2004:

SIERD GEERTSMA (1896 – 1985) IN MUSEUMS VLEDDER (24-11-2004)

Voor het eerst in Drenthe te zien: een tentoonstelling van het fenomeen Sierd Geertsma, de Stellingwerver. In de Museums Vledder is de hele maand december en de eerste negen dagen van januari deze interessante schilder en grafikus te bewonderen.

De Stellingwerven, twee gemeenten in het oosten van Friesland die niet Friestalig zijn. De streektaal is er nauw verwant aan het Drents. Bekende Stellingwervers zijn Peter Stuyvesant, de stichter van New York, Anne Vondeling, de vroegere PvdA minister en kamervoorzitter en Jeltje van Nieuwenhoven uit dezelfde partij en ook een tijdje voorzitter van de Tweede kamer.

Sierd Geertsma kwam net als Vondeling uit Appelscha. Hij werd opgeleid aan de Akademie Minerva in Groningen, het centrum van een van de belangwekkendste ontwikkelingen in de Nederlandse schilderkunst van de twintigste eeuw: De Ploeg.

Werk van Sierd Geertsma

Sommige van zijn werken zouden op een Ploegtentoonstelling niet misstaan, maar Geertsma wordt nooit bij De Ploeg ingedeeld. Ander werk is volstrekt niet Ploegachtig. Soms word je herinnerd aan de pointillisten of de surrealisten, soms zelfs aan De Stijl, de groep van Mondriaan, Van Doesburg en Rietveld. Het meest opvallende werk van Geertsma is ongetwijfeld een geometrisch Van der Leckachtig schilderij dat niet met verf is geschilderd maar is opgebouwd met behulp van gekleurd zand. Het heeft de oubollige titel Natuurvriendjes, maar het is zeker geen oubollig werk: Twee gestileerde figuren zitten aan een tafel aandachtig gebogen over een schaakbord of iets dergelijks. Je zou graag meer van dit soort werk willen zien, maar Geertsma heeft deze lijn blijkbaar niet doorgetrokken.

Sierd Geertsma, De Natuurvriendjes

Een fenomenaal schilderij gemaakt met zand. Zand is er genoeg bij Sierd Geertsma’s geboorteplaats Appelscha. Toch was hij geen typische maker van zandschilderijen. Die kwamen pas later in de mode. Het fenomenale van Geertsma zit voor de meeste mensen niet in dit soort moderniteiten, maar in het medische gegeven dat hij geboren werd met aan iedere hand maar één vinger. Als schilder moest hij het penseel met twee handen vasthouden, want aan elke hand miste hij vier vingers. Daar werd hij mee geboren, maar het belette hem niet al als kleuter veel te tekenen. Lezen kon hij al voor hij naar school ging en op zijn zeventiende zat hij op de Akademie Minerva in Groningen, waar hij ondermeer les had van de inspirerende schilder A.W. Kort.

Sierd Geertsma

Na de akademie begon hij in Groningen een reklame-atelier en menig etiket op potjes en flessen werd door Geertsma ontworpen. In 1923 keerde hij terug naar zijn geliefde Appelscha. Hij ging daar steeds meer tekenen en schilderen naar de natuur. Deze inspiratiebron leidde ook tot prachtige houtsneden. Hij hield van de natuur, maar zeker ook van mensen. Vooral gewone, werkende mensen. Sociale bewogenheid was hem niet vreemd. Hij was geheelonthouder en drankbestrijder. Zijn hele leven dronk hij geen druppel. Hij probeerde, zoals wel meer kunstenaars uit zijn generatie, de mensen tot hogere genoegens te brengen.

De tentoonstelling in Vledder bestaat grotendeels uit werken uit de kollektie van het Museum Smallingerland in Drachten, waar direkteur Jaap Bruintjes de selektie maakte.

De tentoonstelling is te zien van 1 december 2004 t/m 9 januari 2005, elke dag van woensdag t/m zondag 11 – 16 uur, ook op beide kerstdagen en nieuwjaarsdag.

GIJS VAN SCHAIK (1905-1952), SCHILDER VAN DRENTHE (21-11-2004)

Aan het eind van de Tweede wereldoorlog had Gijs van Schaik honger. Iedereen in het westen van Nederland had toen honger. Dat dreef hem vanuit zijn woonplaats ’s-Graveland bij Hilversum naar het oosten van het land, waar het wat gemakkelijker was om aan voedsel te komen. Zijn zoektocht bracht hem in Zuid Drenthe. Hij trok door het landschap daar en zag hoe mooi het was. Later kwam hij er steeds terug, nu niet meer voor voedsel, maar om te schilderen. Hij schilderde vooral in het dorp De Wijk en de omstreken daarvan: Boerderijtjes, de turfschepen in de Hoogeveensche vaart. Hij zette zijn schildersezel in het landschap en schilderde wat hij zag: zoals dat ook in de 19de eeuw bij Barbizon in Frankrijk gebeurde en zoals de schilders van de Haagse school het in Nederland deden, de "plein air" schilders.

Gijs van Schaik, Boerderij bij De Wijk (Dr.)

Gijs van Schaik was autodidakt, want de oudste in een metselaarsgezin met vijf kinderen kon natuurlijk niet naar de akademie, hoewel hij van jongs af alles tekende wat los en vast zat; wat wijst op talent. Hij speelde ook verdienstelijk klarinet, maar een muziekopleiding zat er evenmin in. Het advies van een geraadpleegde tekenleraar was: "Wat er in zit, komt er ook wel uit."

Een kunstopleiding was financieel niet mogelijk, maar adviezen van andere schilders kostten niks en waren haalbaar en nuttig: Gijs van Schaik zocht en kreeg kontakt met andere Gooise schilders als David Schulman, Anton Smeerdijk, Dirk Smorenburg, Cornelis Scherrewitz, ook nu nog gezochte en gewaardeerde kunstenaars. Met A.J. Zwart bestonden er goede kontakten, ook in de tijd dat die in Meppel woonde.

Gijs van Schaik was oorspronkelijk huis- en dekoratieschilder, net als bijv. de beroemde broers Bram en Geer van Velde. Zijn gezondheid liet te wensen over; hij was een straffe roker. Hij kreeg een hartaandoening en werd geopereerd in het Wilhelmina gasthuis in Amsterdam. Ook in het ziekenhuis schilderde hij: zijn stadsgezichten waren zeer geliefd bij emigranten die zijn werken meenamen naar Canada, Australië en Zuid-Amerika. Ook de kunsthandel Modern in de Gijsbrecht van Amstelstraat in Hilversum verkocht regelmatig werk van hem.

Het atelier van Gijs van Schaik

Gijs van Schaik hield van Drenthe en de Drenten. Al meer dan een halve eeuw geleden is hij gestorven: hij werd maar 46. Maar zijn nazaten hebben nog steeds goede kontakten met de toen bezochte Drentse families. De tentoonstelling is samengesteld door de zoon van de kunstenaar Han van Schaik, die wel een loopbaan in de muziek wist te realiseren.

Op zondag 28 november om 12.00 uur wordt de tentoonstelling in de Museums Vledder feestelijk geopend. Met muziek dus: het Adagio uit het klarinetconcert van Gerald Finzi in een bewerking voor strijkkwartet met soloklarinet. De solo wordt gespeeld door Han van Schaik, zoon van Gijs van Schaik, de schilder.

DE SCHAT VAN VLEDDER (4-10-2004)

Iedere bezoeker van de Museums Vledder tussen de vier en twaalf jaar oud krijgt op de zondagen in oktober of op zaterdag 30 oktober 2004 een zakje met munten mee naar huis. Het begin van een muntenverzameling, met munten uit verre landen: Indonesië, Mexico, Tahiti, Nieuw Zeeland. Op die dagen zijn het Museum Valse Kunst en het Museum Hedendaagse Grafiek & Glaskunst gratis toegankelijk voor leerlingen van de basisschool. De begeleiders, de vaders, moeders, opa’s en oma’s, betalen half geld en met een museumkaart zelfs helemaal niets.

In een museum zijn schatten verzameld, kunstschatten, historische schatten, muntschatten. En iedere verzameling is klein begonnen. In Vledder denken ze dat ieder kind wel iets wil verzamelen en ze hopen dat zo’n kleine verzamelaar daardoor met wat meer belangstelling gaat kijken naar de grotere verzamelingen in de Drentse museums. Die zijn bijna allemaal op bovengenoemde dagen gratis toegankelijk voor scholieren van groep 1 t/m 8.

Er is veel te doen in de Museums Vledder:
Op zondag 10 oktober: 11-14.30 uur: Glaskralen maken: De glaskunstenaars Hermione Velthuis en Gerard den Ottolander laten je zien hoe dat moet.
14.30 uur: Een poppenspel over een suffe museumdirekteur: Misère in ’t museum, vorig jaar een doorslaand sukses. De bekende groep Popperazzi Vledder brengt het opnieuw.
Op zondag 17 oktober:
11-15 uur: Demonstratie glaskralen maken door de Drentse glaskunstenaars Hermione Velthuis en Gerard den Ottolander.
Op zondag 24 oktober:
14.30 uur: Beate Plenter uit Meppel vertelt een verhaal: Zoeken naar de schat van Drenthe. Alle kinderen gaan met een schat naar huis. Zolang de voorraad strekt, dat wel. De schatkist in Vledder heeft een bodem. En die komt veel sneller in zicht dan die van Zalm.

Op zaterdag 30 oktober zijn de Museums voor kinderen gratis. En ook dan is er weer een leuke aktiviteit: het Vledderse poppenteater Popperazzi brengt een tweede voorstelling: De Schatkist van Jan Klaassen. Zou daar een bodem in zitten?

Op zondag 31 oktober vindt in Vledder de afsluiting van oktobermaand-kindermaand plaats. Daarna moet je weer een jaar wachten voor je weer gratis naar het museum kunt. Je laatste kans dus. Wij maken er een topdag van, met aktiviteiten die leuk zijn voor jong en oud. Neem dus rustig je opa mee.

Um 14.30 uur giet de Dreinse streektaolschriever en de grote baos van Dreinse Taol, Jan Germs, veurlezen. Daor bent wij slim wies met. Zien leesderij wordt ofwisseld met Driense liedties deur de bekende zangeres Trijntje van der Scheer. En dan mug ie metzingen. Net as opa!

NED. GLASKUNST IN MUSEUMS VLEDDER

Nederland is een goed glasland, het heeft vele goede glaskunstenaars voortgebracht. Sommige daarvan zijn wereldberoemd. Anderen die niet tot de wereldtop zijn doorgedrongen horen dan zeker bij de subtop. De belangrijkste glaskunst-landen in Europa zijn Italië, Frankrijk, Finland, Zweden, Tsjechië en Nederland. Buiten Europa zijn vooral Amerika en Japan interessant.In kollekties van buitenlandse glasmuseums zijn Nederlandse kunstenaars doorgaans vertegenwoordigd. Het Duitse museum Frauenau heeft werk van Copier, Heesen, Theo Jansen, (heel veel) Meydam. Verder Sybren Valkema, Richard Meitner en Frank van den Ham.De tentoonstelling in Vledder heeft de meeste van deze kunstenaars ook, maar daarnaast ook nog enkele werken van Vincent van Ginneke, Menno Jonker, Jens Pfeifer, Josje Bosman, Jelena Popadic, Willem van Oyen, Rachel Daeng Galle.Met meerdere werken zijn er Olaf Stevens, Mieke Groot, Frank van den Ham en Cees Kok. Veel daarvan was nog nergens te zien.Buiten in het park staan veel nieuwe tuinobjekten van de Drentse kunstenares Hermione Velthuis. Zij slaagt er telkens weer in om bij zichzelf nieuwe bronnen aan te boren en met verrassend werk te komen. Ook binnen is er van haar veel nieuws te zien.

STEPHEN MORRIS IN VLEDDER (1)

De dichter-schilder Stephen Morris kent weinig Nederlands. Hij heeft vooral de woorden opgepikt die Nederlanders uitspreken als zij zich op de duim slaan bij het timmeren.Zijn Engelse woordenschat is veel groter. Vanaf de jaren zeventig bezocht hij Nederlandse scholen om daar zijn poëzie voor te dragen, zijn bundels te verkopen voorzien van zijn handtekening, als een soort ‘rapper’ zijn teksten te brengen, al dan niet begeleid met gitaarakkoorden.

Een van de scholen waar Steve toen met veel sukses optrad was Het Nieuwe Lyceum in Bilthoven, waar Henk Plenter van de Museums Vledder toen leraar Engels was. De vriendschap die toen ontstond is blijven bestaan en de Museums Vledder zijn nu a.s. vrijdag 17 september het decor van een hernieuwd optreden van deze Engelse dichter.

Stephen (spreek uit: stieven) Morris heeft tien bundels poëzie gepubliceerd, een kinderboek en een lang gedicht over de Holocaust, waar hij een maandenlang durende diepe depressie aan overhield.

De laatste jaren gaat zijn kreativiteit meer de kant op van de schilderkunst. De Holocaust serie werd gevolgd door series over Stonehenge en De Dans. Daarna volgde ‘The Ruskin Connection series’ over de verpestende invloed van de industrie op het landschap van de Black Country, zoals dat deel van Engeland later heette. De dichter groeide daar op. Zijn laatste serie heeft als inspiratiebron het Zuidwesten van de USA, Arizona , de Grand Canyon en Monument Valley.

Een dichter-schilder dus. Deze kombinatie maakte Stephen Morris al jaren geleden tot een van de bekendste makers van ‘visual poetry’. Hij trad nooit eerder in Drenthe op. Een goede gelegenheid om eens met hem kennis te maken en je eerste Engelse dichtbundel aan te schaffen met de handtekening van de dichter op de titelpagina.

MUSEUMS VLEDDER BREEKT RECORD (05-09-2004)

Het blijft goed gaan met de Museums. Het museumkompleks in Vledder omvat het Museum Hedendaagse Grafiek, het Museum Hedendaags Glas, met als ekstra attraktie het Museum Valse Kunst, het enige in zijn soort in de wereld. Ieder jaar trekken de Museums Vledder meer bezoek. Na het recordbezoek van vorig jaar gaat het ook dit jaar weer uitstekend. In de periode van 1 april t/m 31 augustus 2004 werden 15 % meer bezoekers geteld dan in het recordjaar 2003. En dat ondanks de Europese kampioenschappen voetbal en de Olympische spelen.

Voor de liefhebbers van statistiek hier de cijfers per maand vanaf de winterstop:

Maand/Jaar	2003	2004
April	1226	1393
Mei	1925	1938
Juni	1248	1535
Juli	1389	1593
Augustus	1538	1973
Totaal 5 maanden	7326	8426 (+15%)

In 5 maanden tijd dus ruim 15% meer.

De Mona Lisa op de webstee www.museums-vledder.nl knipoogt tevreden. Wie verwacht nu dat een museum voor weinig toegankelijke hedendaagse kunst in een klein Drents dorp zonder openbaar vervoer zo in de belangstelling zou staan. Een museum dat de overheid geen cent kost; het wordt geheel gerund door een ploeg entoesiaste vrijwilligers. Menig zwaar gesubsidieerd museum is jaloers op de bezoekersaantallen in Vledder. Het dorp dat in belangrijke mate van toerisme afhankelijk is vaart er wel bij: 26% van de bevolking van de gemeente Westerveld Drenthe moet het van het toerisme hebben. Nu heeft de gemeente twee Nationale parken binnen zijn grenzen (het Dwingelderveld en het Drents-Friese Wold) en één er net buiten (de Weerribben), maar naast de niet-overdekte natuur zijn slechtweerakkomodaties een onmisbare aanvulling.

Door de sterke groei kunnen weer een aantal nieuwe vrijwilligers in de Museums aan de slag. Het is plezierig werk, waarbij je veel aardige mensen ontmoet.

HERMIONE VELTHUIS TERUG (19-07-2004)

Het glaskunstwerk van De Drentse kunstenares Hermione Velthuis is teruggevonden. Het was in de nacht van zondag op maandag ontvreemd uit de beeldentuin rondom de Museums Vledder. Nu blijkt dat het niet gestolen is maar gevandaliseerd. Een buurman die het bericht van de diefstal had gehoord vond het werk maandag terug langs de Wapserweg in Vledder, dichtbij de Museums. Het was onherstelbaar beschadigd. De politie heeft de zaak in onderzoek. De diefstaltheorie moet plaatsmaken voor de gedachte dat mogelijk alcohol een rol heeft gespeeld en dat passerende discogangers er meer van zouden kunnen weten. Er is namelijk ook een vlag van Nieuw Zeeland gestolen. Het vinden van de vlag leidt mogelijk meteen tot het opsporen van de vandalen.

BEELD HERMIONE VELTHUIS GESTOLEN (18-07-2004)

Uit de beeldentuin van de Museums Vledder is een glaskunstwerk verdwenen. In de nacht van zaterdag op zondag gestolen uit de tentoonstelling die rondom de Museums aan de Brink in Vledder de nodige aandacht trekt. De dieven sloegen hun slag in het holst van nacht. Blijkbaar hadden ze nog al haast, want twee van de vier grondankers waarmee het beeld stevig verankerd was lagen zondagmorgen nog in de Museumtuin. De boeven gunden zich geen tijd om die ook nog mee te nemen.

Het beeld is van glas en staal. Een ronde schijf is gemonteerd in een rond frame van zwart gelakt staal. De schijf is weer opgebouwd uit kleine ronde veelkleurige cirkels van glas die door middel van ‘glassfusing’ aan elkaar zijn gesmolten. De dieven hadden kennelijk hun zinnen gezet op speciaal dit kunstwerk dat vlakbij de gebouwen stond. Het mag een wonder heten dat deze kriminelen niet gesignaleerd zijn.

Het beeld stond te koop voor € 500. En dat is ook het bedrag dat door de Museums Vledder is uitgeloofd aan diegene die de dieven weet te vinden en het beeld onbeschadigd terugbezorgt. Het beeld is niet verzekerd. Dat betekent dat de dieven stelen van de kunstenaar, van de Drentse kunstenares Hermione Velthuis. En de kunstenaar wil graag dat iemand gelukkig is met haar kreatie. Iemand die haar werk steelt trapt haar op het hart.

Het is de eerste keer dat zoiets gebeurt in Vledder. Diefstal van kunst komt in Drenthe nauwelijks voor. Het is jammer dat aan deze traditie blijkbaar een eind is gekomen.

Het gestolen werk van Hermione Velthuis